Tóm tắt

Đặt vấn đề: Gãy xương hàm trên Le Fort I–II là chấn thương tầng giữa mặt thường gặp, chủ yếu do tai nạn giao thông. Chậm chẩn đoán/điều trị dễ dẫn đến biến dạng khuôn mặt, sai khớp cắn và rối loạn chức năng Kết hợp xương bằng nẹp vít nhỏ hiện là tiêu chuẩn, giúp cố định vững và cho phép vận động hàm sớm. Lực cắn tối đa là chỉ số khách quan phản ánh sức mạnh cơ nhai và độ vững xương.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu mô tả, tiến cứu có can thiệp lâm sàng 32 bệnh nhân gãy thể Le Fort được phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp nhỏ titan thời gian từ tháng 4/2024 đến tháng 9/2025 tại Trung tâm Răng Hàm Mặt Bệnh viện Trung ương Huế.

Kết quả: Nghiên cứu gồm 32 bệnh nhân (nam 87,5%), tuổi trung bình 33,6 ± 9,7 (19–52); nguyên nhân chủ yếu tai nạn giao thông 93,8%. Kiểu gãy: Le Fort I 78,1%, Le Fort II 12,5%, gãy dọc XHT 9,4%; tổn thương phối hợp thường gặp gò má–cung tiếp 81,3%, xương chính mũi 15,6%; 12,5% kèm chấn thương sọ não. Lực cắn tối đa tăng rõ theo thời gian: tuần 1 ~129,8 N (răng hàm) và ~60,9 N (răng cửa); tuần 4 đạt ~298,5 N và ~118,6 N (tất cả p<0,001), tương đương khoảng 60–70% mức bình thường. Khớp cắn xếp loại tốt 87,5% ở tuần 1 và 93,8% ở tuần 4; biên độ há miệng tăng từ ~28,5 mm lên ~41,5 mm; không đau khi cắn tăng từ ~72% lên 100%; đối xứng lực hai bên đạt 90,6% ở tuần 4

Kết luận: Phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít nhỏ giúp thiết lập khớp cắn vững chắc và phục hồi nhanh lực cắn trong tháng đầu sau mổ ở bệnh nhân gãy Le Fort I, II. Chức năng nhai (lực cắn, độ mở miệng) cải thiện đáng kể song song quá trình liền xương, cho phép bệnh nhân sớm trở lại ăn nhai gần như bình thường.