Abstract

Đặt vấn đề: Ung thư là gánh nặng sức khỏe lớn tại Việt Nam; chất lượng cuộc sống (CLCS) là chỉ báo quan trọng phản ánh hiệu quả điều trị và chăm sóc. Dữ liệu về CLCS ở bệnh nhân ung thư tuyến tỉnh miền núi còn hạn chế.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 303 bệnh nhân ≥18 tuổi. Thu thập thông tin nhân khẩu, lâm sàng, hỗ trợ xã hội, sức khỏe tâm thần và CLCS bằng EORTC QLQ-C30 (phiên bản tiếng Việt 3.0).

Kết quả: Điểm sức khỏe tổng quát TB = 50,96 ± 24,07; CLCS chung = 75,54 ± 17,65. Điểm chức năng dao động 68,80–89,82 (cao nhất: nhận thức 89,82 ± 17,16; thấp nhất: thể chất 68,80 ± 24,33). Khó khăn tài chính TB = 53,14 ± 35,84; triệu chứng ảnh hưởng nhiều: chán ăn 43,34 ± 27,77, mệt mỏi 37,70 ± 29,68, đau 33,22 ± 27,13, mất ngủ 32,89 ± 29,09. Các yếu tố làm tăng điểm CLCS: có tôn giáo (β=3,33; p=0,020), vận động nhẹ (β=3,08; p=0,034), được cán bộ y tế chia sẻ/động viên (β=3,14; p=0,037). Các yếu tố làm giảm điểm CLCS bao gồm: người thân chi trả (β=−4,58; p=0,002), nhẹ cân (β=−2,97; p=0,044), giai đoạn III/IV (β=−8,42; p=0,031; β=−12,05; p=0,003), điều trị không đỡ (β=−5,46; p=0,002), trầm cảm (β=−9,79; p<0,001), lo âu (β=−6,93; p<0,001), stress (β=−6,43; p=0,001).

Kết luận: CLCS của bệnh nhân ung thư tại Kon Tum ở mức trung bình–khá. Can thiệp toàn diện (tư vấn tâm lý, hỗ trợ dinh dưỡng, vận động phù hợp, tăng cường giao tiếp và hỗ trợ tinh thần) cần được lồng ghép thường quy, đặc biệt ở tuyến tỉnh miền núi.