Tóm tắt

Đặt vấn đề: Xạ trị toàn bộ não (WBRT) là phương pháp điều trị phổ biến cho bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ (UTPKTBN) có di căn não. Khi tiên lượng sống được cải thiện, độc tính muộn như suy giảm nhận thức ngày càng được quan tâm. Nghiên cứu nhằm đánh giá mức độ suy giảm nhận thức sau WBRT và xác định các yếu tố liên quan.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu thuần tập (tiến cứu) trên 61 bệnh nhân UTPKTBN di căn não điều trị WBRT tại Bệnh viện Quân y 175 từ 5/2024–5/2025. Chức năng nhận thức được đánh giá bằng thang điểm MMSE tại 4 thời điểm: trước xạ trị, sau 2, 4 và 6 tháng. Phân tích mối liên quan giữa mức độ suy giảm nhận thức và các yếu tố lâm sàng.

Kết quả: Điểm MMSE trung bình giảm theo thời gian (từ 27,11±1,97 xuống 22,30±2,67 sau 6 tháng; p < 0,001). Tại mốc 4 tháng, các yếu tố liên quan đến suy giảm nhận thức gồm: tổn thương hồi hải mã (p = 0,04), không dùng memantin (p = 0,03), và tiến triển tại não (p = 0,03). Tại mốc 6 tháng, memantin tiếp tục cho thấy hiệu quả bảo vệ rõ rệt (p < 0,01).

Kết luận: WBRT gây suy giảm nhận thức tiến triển ở bệnh nhân UTPKTBN có di căn não. Việc sử dụng memantin bước đầu cho thấy có tiềm năng bảo tồn chức năng nhận thức. Cần triển khai đánh giá nhận thức định kỳ và cá thể hóa điều trị trong thực hành lâm sàng.