Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bất đồng nhóm máu hệ ABO trong ghép tế bào gốc tạo máu đồng loại (HSCT) là một thách thức lớn, do nguy cơ gây ra các phản ứng tán huyết cấp tính đe dọa tính mạng. Các phương pháp xử lý truyền thống như gạn tách hồng cầu khỏi túi tế bào gốc hoặc trao đổi huyết tương trước ghép đòi hỏi kỹ thuật cao, chi phí lớn và làm mất mát đáng kể lượng tế bào gốc, gây hạn chế tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Đề tài nhằm đánh giá tính an toàn và hiệu quả của chiến lược hấp phụ kháng thể bằng cách truyền từng phần khối hồng cầu lắng (PRBC) nhóm người hiến để xử lý bất đồng nhóm máu ABO trong ghép tủy xương đồng loài ở trẻ em mắc bệnh Thalassemia thể nặng tại Bệnh viện Trung ương Huế.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu mô tả can thiệp lâm sàng không đối chứng kết hợp hồi cứu và tiến cứu trên 21 bệnh nhân nhận ghép tế bào gốc đồng loại nguồn tủy xương từ tháng 09/2024 đến tháng 07/2026. Những trường hợp bất đồng nhóm máu ABO có hiệu giá kháng thể (kháng A và/hoặc kháng B) trước ghép ≥ 1:32 được tiến hành truyền khối hồng cầu lắng nhóm người hiến với thể tích nhỏ tăng dần (5ml, 10ml, 20ml, 40ml) trong giai đoạn điều kiện hóa. Đánh giá sự thay đổi hiệu giá kháng thể, các phản ứng tán huyết lâm sàng và độc tính.

Kết quả: Có 7/21 bệnh nhi (33,3%) gặp tình trạng bất đồng nhóm máu ABO, bao gồm 3 ca bất đồng chính (42,9%), 3 ca bất đồng hai chiều (42,9%) và 1 ca bất đồng phụ (14,3%). Độ tuổi trung vị là 6,5 tuổi (2–11 tuổi). Chỉ định ghép gồm Beta-thalassemia (n=4) và Alpha-thalassemia thể nặng (n=3). Hiệu giá kháng thể trung vị giảm mạnh từ 1/256 (1/32 – 1/512) trước can thiệp xuống còn 1/16 (1/8 – 1/128) sau đợt truyền máu đầu tiên, và 1/16 (1/8-1/16) sau dợt truyền máu lần hai. Có 5/7 bệnh nhân (71,4%) đạt đích hiệu giá < 1/32 ngay sau đợt 1. Hai bệnh nhân (ca số 6,7) cần đợt truyền thứ 2 ở ngày -11 để hạ hiệu giá từ 1/128 về mức đích < 1/32. Thể tích trung vị PRBC đã truyền là 75 ml (75–149 ml); thể tích trung vị tủy xương truyền vào ngày 0 là 285 ml (153–370 ml). Về biến cố bất lợi trong ngày truyền hồng cầu, ghi nhận phản ứng sốt ở 2 ca (28,6%), tiểu hemoglobin thoáng qua ở 5 ca (71,4%), không có trường hợp nào xảy ra phản ứng tán huyết nghiêm trọng hoặc phản vệ đe dọa tính mạng. Tất cả 7 ca đều được truyền tủy xương không qua xử lý an toàn tại ngày 0.

Kết luận: Biện pháp dung hòa miễn dịch bằng cách truyền từng phần khối hồng cầu kiểu người hiến là một chiến lược đơn giản, an toàn và hiệu quả cao để kiểm soát bất đồng nhóm máu ABO trong ghép tế bào gốc đồng loại. Phương pháp này giúp bảo tồn nguyên vẹn số lượng tế bào gốc tủy xương, giảm gánh nặng chi phí và đặc biệt phù hợp với điều kiện thực tiễn tại các trung tâm ghép tủy ở Việt Nam.