Tóm tắt

Đặt vấn đề: Dậy thì sớm trung ương (DTSTƯ) là hậu quả của sự hoạt hóa sớm trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục, trong đó biểu hiện thường gặp nhất ở trẻ gái là tuyến vú phát triển trước 8 tuổi. Nghiên cứu nhằm khảo sát giá trị của một số yếu tố lâm sàng, hormon sinh dục và hình ảnh học trong tiên đoán DTSTƯ ở trẻ gái.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên các trẻ gái có tuyến vú phát triển trước 8 tuổi, khám và điều trị tại Khoa Nhi Tổng hợp – Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế từ tháng 01/2025 đến 12/2025.

Kết quả: Hai nhóm DTSTƯ và tuyến vú phát triển sớm (TVPTS) không có sự khác biệt về tuổi khởi phát dậy thì, chiều cao và cân nặng theo tuổi (p>0,05), nhưng khác biệt có ý nghĩa về giai đoạn phát triển vú và tuổi xương (p<0,05). Nồng độ hormon sinh dục nền và sau nghiệm pháp kích thích GnRH, cùng các chỉ số siêu âm tử cung – buồng trứng, đều cao hơn có ý nghĩa ở nhóm DTSTƯ (p<0,05). LH nền, tỉ LH/FSH, chiều cao tử cung, thể tích tử cung và thể tích buồng trứng có giá trị chẩn đoán phân biệt DTSTƯ và TVPTS (AUC>0,7; p<0,001). Trong đó, LH nền, thể tích tử cung và thể tích buồng trứng là các yếu tố tiên đoán độc lập. Mô hình đa biến phối hợp các yếu tố trên có ý nghĩa tiên đoán DTSTƯ cao với AUC=0,912 (95% CI: 0.861–0.963; p < 0,001).

Kết luận: Mô hình đa biến phối hợp các chỉ số hormon LH, tỉ LH/FSH, chỉ số chiều cao tử cung, thể tích tử cung, thể tích buồng trứng trên siêu âm cho khả năng tiên đoán cao trẻ gái DTSTƯ.