Tóm tắt

Đặt vấn đề: Phẫu thuật ung thư khoang miệng thường gây khuyết hổng lớn, ảnh hưởng chức năng ăn, nói và thẩm mỹ. Khi vi phẫu không khả thi, các vạt từ xa có cuống là giải pháp thay thế hiệu quả, giúp tái tạo chức năng với chi phí và thời gian mổ thấp hơn. Nghiên cứu này nhằm đánh giá kết quả ứng dụng các vạt từ xa có cuống trong tái tạo khoang miệng sau ung thư.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu mô tả có can thiệp lâm sàng được thực hiện trên 30 bệnh nhân ung thư khoang miệng tại Trung tâm Răng Hàm Mặt – Bệnh viện Trung ương Huế (06/2023–06/2025). Các bệnh nhân có khuyết hổng mô mềm trung bình đến lớn sau cắt u được tái tạo ngay bằng các vạt có cuống tại chỗ. Năm loại vạt được sử dụng gồm: vạt cơ ngực lớn (12 ca), vạt thượng đòn (5 ca), vạt dưới cằm (4 ca), vạt má niêm mạc (2 ca) và vạt cân cơ thái dương (5 ca). Bệnh nhân được theo dõi liền vết thương, biến chứng sớm và đánh giá phục hồi chức năng sau mổ.

Kết quả: Tất cả 30 bệnh nhân đều được tái tạo thành công khuyết hổng khoang miệng bằng vạt có cuống phù hợp, với tỷ lệ sống vạt 100%, không có hoại tử hoàn toàn. Biến chứng sớm ghi nhận ở 5 ca (16,7%), chủ yếu nhẹ và được xử trí bảo tồn. Không có biến chứng nặng hay tử vong sau mổ. Về chức năng, đa số bệnh nhân cải thiện rõ rệt khả năng ăn nhai và phát âm, đặc biệt các vạt mỏng như vạt má niêm mạc  giúp phục hồi tốt, với 91,7% ăn uống bình thường và 83,4% phát âm rõ sau hồi phục.

Kết luận: Các vạt có cuống vùng đầu cổ là lựa chọn hiệu quả trong tái tạo khuyết hổng khoang miệng sau phẫu thuật ung thư, đặc biệt khi không thể áp dụng vi phẫu. Nghiên cứu cho thấy các vạt như vạt cơ ngực lớn, vạt thượng đòn, vạt dưới cằm, vạt má niêm mạc và vạt cân cơ thái dương đều mang lại kết quả liền thương và phục hồi chức năng khả quan. Việc lựa chọn loại vạt phù hợp với vị trí và kích thước khuyết hổng giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị.