Vai trò của vitamin D trong ung thư đại trực tràng - Nguyễn, Trọng Nghĩa (Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung Ương Huế, 2025)
Các chất chuyển hóa và chất tương tự vitamin D có một vai trò quan trọng trong phát triển và phòng ngừa các bệnh khoáng xương và gãy xương. Tuy nhiên, vitamin D tham gia vào một loạt các quá trình tế bào bao gồm miễn dịch bẩm sinh, tăng sinh, biệt hóa tế bào và quá trình chết tế bào theo chương trình. Đã có nhiều nghiên cứu về vai trò của vitamin D trong nguy cơ phát triển ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng. Các nghiên cứu cho thấy chất chuyển hóa vitamin D có hoạt tính (1α,25-dihydroxyvitamin D3 hoặc calcitriol) ức chế sự tăng sinh và thúc đẩy sự biệt hóa biểu mô của các dòng tế bào ung thư biểu mô đại tràng ở người biểu hiện thụ thể vitamin D thông qua sự điều hòa của một số lượng lớn gen. Một hoạt động quan trọng nhấn mạnh hiệu ứng này là sự ức chế đa cấp đối với con đường tín hiệu Wnt/β-catenin, gây hoạt hóa bất thường trong các tế bào biểu mô đại tràng khởi đầu và thúc đẩy ung thư đại trực tràng. Calcitriol tham gia điều chỉnh biểu hiện gen và ức chế các đặc tính bảo vệ của nguyên bào sợi liên quan đến ung thư đại trực tràng. Sự biểu hiện thụ thể vitamin D cao trong các nguyên bào sợi mô khối u có liên quan đến sự sống lâu hơn ở người mắc ung thư đại trực tràng. Hơn nữa, nhiều loại tế bào miễn dịch biểu hiện thụ thể vitamin D và được điều hòa bởi calcitriol, có thể góp phần vào hoạt động chống lại ung thư đại trực tràng của nó. Vitamin D còn ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột, là một vai trò được quy cho trong ung thư đại trực tràng.