Báo cáo một trường hợp U nguyên bào men xương hàm dưới được phẫu thuật cắt xương hàm và tái tạo bằng vạt xương mác tự do - Lợi, Nguyễn Hồng; Dũng, Nguyễn Việt; Châu, Hoàng Lê Trọng; Phú, Trần Xuân; Khánh, Nguyễn Văn (Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung Ương Huế, 2025)
Đặt vấn đề: U nguyên bào men có nguồn gốc từ tế bào biểu mô tạo răng, chiếm 1% tổng số khối u trong khoang miệng. Đây là một khối u lành tính và nó xảy ra ở tất cả các nhóm tuổi có tỷ lệ tương đồng ở hai giới, vị trí thường gặp là xương hàm dưới (80%) và 20% ở hàm trên. U nguyên bào men là u có nguồn gốc từ tế bào biểu mô tạo răng, từ vết tích phôi thai của cơ quan tạo men, từ tế bào lớp biểu mô lót của nang răng, hoặc từ lớp tế bào biểu mô phủ của niêm mạc lợi miệng. Nguyên nhân bệnh sinh không rõ. Khối u thường không có triệu chứng, không đau và xuất hiện biến dạng xương. Phẫu thuật cắt bỏ rộng với rìa an toàn là lựa chọn tối ưu trong điều trị. Cắt bỏ đoạn xương hàm được thực hiện cùng với tái tạo ngay trong cùng thời điểm. Mục tiêu: Mô tả một trường hợp u nguyên bào men lan rộng được phẫu thuật cắt xương hàm dưới kết hợp tái tạo tức thì bằng vạt cơ xương mác tự do và phục hình răng hàm bằng implant trì hoãn. Đối tượng và phương pháp: Bệnh nhân u nguyên bào men trẻ tuổi (31 tuổi) tái phát sau 8 năm điều trị bóc u trước đó, được phẫu thuật tại Trung tâm Răng hàm mặt, có hình ảnh tiêu thân xương hàm dưới 2 bên, hình ảnh mô bệnh học với u nguyên bào men điển hình, được lập kế hoạch điều trị bằng phẫu thuật cắt bỏ u kèm xương hàm dưới hai bên kết hợp tái tạo xương hàm dưới bằng vạt cơ xương mác tự do. Kết quả: Vạt tái tạo tốt, không có biến chứng sau phẫu thuật. Diện cắt sạch. Không có dấu hiệu tái phát trên lâm sàng và X Quang sau một năm theo dõi. Kết luận: Cắt đoạn xương hàm dưới kết hợp tái tạo tức thì bằng vạt xương mác tự do là lựa chọn điều trị cho bệnh nhân u nguyên bào men xương hàm dưới lan rộng. Từ khoá: U men nang, xương hàm dưới, vạt xương mác