Kinh nghiệm sử dụng vạt da cân thượng đòn tái tạo khuyết hổng trong phẫu thuật ung thư vùng đầu cổ giai đoạn muộn - Hoàng, Phạm Duy; Dũng, Nguyễn Việt; Bảo, Nguyễn Hoàng Thiên; Hào, Đặng Thanh; Anh, Trương Công Tuấn; Khánh, Nguyễn Trần Minh; Tân, Hồ Thiên; Cường, Lê Văn (Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung Ương Huế, 2025)
Đặt vấn đề: Lựa chọn vạt đảo động mạch thượng đòn có cuống là một giải pháp tái tạo linh hoạt cho các khuyết hổng vùng đầu cổ. Các nghiên cứu về giải phẫu học gần đây đã nâng cao hiểu biết về nguồn cung cấp mạch máu của vạt đảo động mạch thượng đòn. Tại Bệnh viện Ung bướu, vạt đảo động mạch thượng đòn đã trở thành một lựa chọn đáng tin cậy để tái tạo các khuyết hổng phức tạp vùng đầu cổ. Đề tài nhằm mục tiêu: Mô tả dạng cải biên của vạt động mạch thượng đòn trong tái tạo ung thư đầu cổ và kết quả tái tạo. Phương pháp: Nghiên cứu loạt trường hợp ung thư đầu cổ được phẫu thuật tận gốc hoặc cứu vớt kết hợp tái tạo tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM từ tháng 1 năm 2020 đến tháng 3 năm 2021; nghiên cứu tiến cứu. Chúng tôi đánh giá kỹ thuật và kết quả tái tạo. Kết quả: 17 BN được phẫu thuật tái tạo bằng vạt thượng đòn, trong đó có 15 nam và 2 nữ. Tuổi trung bình 49,6 (39 - 69 tuổi). Các trường hợp bao gồm ung thư biểu mô hạ hầu - thanh quản (13 trường hợp), ung thư thành sau họng (1 trường hợp) và ung thư da tế bào gai (3 trường hợp), ở giai đoạn III, IVA của bệnh theo phân loại AJCC - 2017 hoặc bệnh tái phát sau điều trị ban đầu. Các khuyết hổng vùng hầu họng (4 trường hợp), hầu - thực quản (5 trường hợp), hầu - đáy lưỡi (2 trường hợp), ống thực quản cổ (3 trường hợp) và da vùng cổ mặt được tái tạo tức thì, kích thước khuyết hổng da trung bình là 10 × 17 cm; kích thước vạt nhỏ nhất là 6 x 10cm và kích thước lớn nhất là 11 x 26 cm. Kết quả điều trị với 16/17 trường hợp vạt sống hoàn toàn, 1 trường hợp vạt sống một phần cần bổ sung thêm một vạt khác, 3 BN xuất hiện dò hầu ra da, trong đó có 2 trường hợp nhiễm trùng vết mổ và được chăm sóc vết thương kéo dài (2 bệnh nhân này có tiền sử xạ trị vùng cổ) và 1 trường hợp hoại tử một phần vạt nêu trên. Vùng cho vạt được may khép hoàn toàn trong tất cả các trường hợp, không có biến chứng nghiêm trọng nào tại vùng cho vạt. Hầu hết bệnh nhân phục hồi hoàn toàn chức năng nuốt trong vòng hai tuần sau phẫu thuật và có sự phục hồi cảm giác trên vạt; 3 trường hợp ung thư da sau tái tạo có kết quả thẩm mỹ rất tuyệt vời. Kết luận: Vạt đảo động mạch thượng đòn có cải biên là một vạt da cân có cuống mỏng linh hoạt, an toàn, đáng tin cậy, có cảm giác, mềm mại, có tỷ lệ biến chứng thấp, với kết quả thẩm mỹ và chức năng tốt trên vùng nhận và vùng cho, phù hợp để tái tạo khuyết hổng phần mềm vùng đầu cổ.