Khảo sát tỷ lệ và đặc điểm lâm sàng một số thể bệnh phong hàn theo y học cổ truyền - Ly, Lê Thị Khánh; Hải, Nguyễn Thị Hồng; Thuỳ, Phùng Thị; Cúc, Trần Thị Hồng; Phước, Đỗ Nguyễn Hạnh; Quốc, Nguyễn Bảo; Trí, Phan Minh; Vinh, Vũ Thế; Tú, Trương Thanh; Đức, Phạm Hoàng; và c.s. (Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung Ương Huế, 2025)
Đặt vấn đề: Bệnh lý do nguyên nhân phong hàn là một nhóm bệnh lý xuất hiện quanh năm, gặp ở mọi lứa tuổi, giới tính, gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe, công việc và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Nghiên cứu này nhằm xác định tỷ lệ và đặc điểm lâm sàng của một số bệnh lý có thể bệnh phong hàn và các yếu tố liên quan trên bệnh nhân tại Bệnh viện Y học cổ truyền Thừa Thiên Huế và Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Huế. Đối tượng, phương pháp: Mô tả cắt ngang trên 499 bệnh nhân được chẩn đoán thể bệnh phong hàn trong một số bệnh lý tại Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Y học cổ truyền Thừa Thiên Huế có đủ tiêu chuẩn chọn bệnh thuộc thể phong hàn theo Y học cổ truyền, tình nguyện tham gia nghiên cứu. Kết quả: Bệnh nhân có thể bệnh phong hàn ở bệnh lý đau thắt lưng chiếm tỉ lệ cao nhất với 61,3%, tiếp đến là đau vai gáy chiếm tỷ lệ 32,5% và thấp nhất là liệt Bell chiếm tỷ lệ 6,2%. Về vị trí mạch, tỷ lệ bệnh nhân có mạch phù chiếm cao nhất ở các bệnh lý với 62,7%, 71,6% và 96,8% tương ứng với đau vai gáy, đau thắt lưng và liệt Bell, mạch hòa hoãn chiếm > 80,0% ở cả 3 bệnh lý, tỷ lệ mạch thực đều > 90,0% (93,1%, 95,7% và 96,8%). Đa số bệnh nhân vào viện có rêu lưỡi trắng, mỏng và nhuận, ướt. Có sự liên quan giữa các bệnh lý thể phong hàn với triệu chứng chất lưỡi, sợ gió, sợ lạnh, miệng đắng, tiểu tiện, đại tiện, giấc ngủ, vị trí mạch và tần số mạch (p < 0,05). Kết luận: Đa số bệnh nhân thuộc thể phong hàn có mạch phù, hòa hoãn, rêu lưỡi trắng mỏng. Có sự liên quan giữa các bệnh lý thể phong hàn với triệu chứng chất lưỡi, sợ gió, sợ lạnh, miệng đắng, tiểu tiện, đại tiện, giấc ngủ, vị trí mạch và tần số mạch (p < 0,05). Từ khóa: Đau thắt lưng, đau vai gáy, liệt Bell, Phong hàn